Projekt urbanistyczny Akureyri í Öndvegi - rewitalizacja centrum miasta Akureyri
Projekt urbanistyczny Akureyri í Öndvegi - rewitalizacja centrum miasta Akureyri

ORGANIZACJA
Vision Akureyri - stowarzyszenie non-profit, sponsor konkursu
Stowarzyszenie Islandzkich Architektów (Aĺ) - nadzór merytoryczny
Alta Consulting Inc. - organizacja konkursu

Pomysłodawcą konkursu był Ragnar Sverrisson, miejscowy przedsiębiorca, zaniepokojony zahamowaniem rozwoju centrum miasta Akureyri i niekorzystną tendencją rozpraszania się usług na jego peryferiach. Z jego inicjatywy powstała organizacja non-profit Vision Akureyri, w której skład wchodziło 12 firm, w tym przedstawicieli największych koncernów islandzkich. Głównym zadaniem Vision Akureyri było sponsorowanie międzynarodowego konkursu. Bardzo duży nacisk położono na partycypację społeczności lokalnej i miejscowych przedsiębiorców w przygotowaniu przedsięwzięcia. Oprócz akcji informacyjnej, obejmującej wszelkie media, w sierpniu 2004 r. zorganizowano otwarty plebiscyt, w którym wzięło udział ok. 1,5 tys. mieszkańców. Wyniki konsultacji społecznych opublikowano w raporcie, który został udostępniony uczestnikom konkursu.

INFORMACJA O KONKURSIE
W konkursie wzięło udział 151 zespołów z całego świata. Jury pod przewodnictwem burmistrza miasta Akureyri Kristjána Thóra Júlíussona, przyznało 4 nagrody oraz 2 wyróżnienia.
Pierwsza nagroda przypadła szkockiej firmie architektonicznej Graeme Massie, trzecie miejsce równorzędnie przyznano zespołowi architektów z Irlandii i Niemiec. Wyróżnienie otrzymały dwa zespoły - z Serbii i Czarnogóry oraz z Islandii.

AKUREYRI
Akureyri położone nad fiordem Eyja, na północnym wybrzeżu Islandii, w otoczeniu gór wznoszących się na wysokość 1500 m, jest drugim co do wielkości miastem Islandii po Reykjaviku, liczącym ponad 18 tys. mieszkańców. Akureyri jest znaczącym w kraju ośrodkiem usługowo-handlowym, edukacyjnym (uniwersytet) i komunikacyjnym, posiadającym ważny port rybacki oraz port lotniczy. Miasto stanowi zaplecze usługowe dla ludności zamieszkującej północną i wschodnią Islandię.

UWARUNKOWANIA FUNKCJONALNO-PRZESTRZENNE
Budowa centrum handlowego w północno-zachodniej części miasta przyczyniła się do stagnacji,
a w następstwie do zahamowania rozwoju śródmieścia Akureyri. Istotą konkursu było stworzenie powiązań z historyczną, południową częścią miasta i z wysuniętą w kierunku fiordu częścią portową, tak aby powstały w ten sposób ciąg funkcjonalno-przestrzenny nadał śródmieściu nową jakość i charakter. Dodatkowo należało uwzględnić charakterystyczne elementy krajobrazu miejskiego, takie jak: dzielący miasto na dwie jednostki funkcjonalno-przestrzenne stok o różnicach wysokości 25-50 m, czynniki klimatyczne: polarne, zwłaszcza północne wiatry, towarzyszący nocom polarnym w okresie zimowym niedostatek światła słonecznego, czynniki komunikacyjne - przecinającą centrum miasta główną autostradę Islandii, oraz czynniki kulturowe – takie jak mocno rozwinięte tradycje ogrodnicze Akureyri czy zamiłowanie Islandczyków do baśni i legend.

ZAŁOŻENIA PROJEKTOWE
Głównym założeniem projektowym było przywrócenie dynamiki rozwoju przestrzennego i społeczno-gospodarczego centrum miasta. Istotą projektu było dążenie do osiągnięcia optymalnego układu funkcjonalno-przestrzennego dzielnicy śródmiejskiej, przy szczególnym uwzględnieniu rozwiązań komunikacyjnych, tj. ruchu pieszego i rowerowego.

OPIS PROJEKTU
Zaprojektowany bulwar zieleni wraz z ciągiem pieszo-rowerowym, ciągnący się wzdłuż nabrzeża (portu)
i autostrady (przecinającej miasto) stanowi główny rdzeń i łączy ze sobą trzy ważne dzielnice śródmieścia: południową, historycznie uwarunkowaną dzielnicę o dużej wartości turystycznej i rekreacyjnej, północną część miasta będącą obecnie centrum biurowym i handlowo-usługowym oraz wschodnią, wcinającą się we fiord część stanowiącą port handlowy. W otoczeniu bulwaru zlokalizowano zróżnicowane funkcje centrotwórcze: mieszkaniowe, mieszkaniowo-usługowe, usługowe, kulturalne, sportu i rekreacji tworzące nowa tkankę miejską oraz nadające nowy charakter centrum miasta.

Pomiędzy zwartymi pierzejami zabudowy mieszkaniowej i usługowej zaprojektowano park miejski, nawiązujący swoim kształtem do ucha baśniowego elfa (ang. Elf’s Ear), połączony bezpośrednim ciągiem spacerowo-handlowym z rynkiem miasta. Poniżej teatru, w istniejącej skarpie wkomponowano amfiteatr i budynek muzeum. Natomiast we wschodniej części miasta, w miejscu obecnego portu handlowego zaprojektowano centrum rekreacyjno-kulturalne z Aquaparkiem wykorzystującym możliwość geotermalnego ogrzewania wody, a także nową dzielnicę zabudowy mieszkaniowej.

Z uwagi na duże nachylenia stoku w centrum miasta zaproponowano wiele rozwiązań ułatwiających komunikację pieszą tj. zewnętrzną windę (w nowym pasażu handlowym), kolejkę linową oraz zlokalizowane w wybranych miejscach schody połączone z tarasami widokowymi.
W południowej części miasta zlokalizowano dworzec autobusowy oddzielający zabudowę śródmiejską od zabytkowo-rekreacyjnej dzielnicy miasta.

OPINIA JURY
W opinii jury (tłum.) „Autorzy projektu doskonale poradzili sobie z połączeniem wniosków wynikających
z konsultacji społecznych wraz z realizacją celów przedstawionych przez organizatorów konkursu, stworzenia dynamicznego centrum miasta z szeroką gamą aktywności w obrębie całego obszaru objętego konkursem. Przedstawione podejście jest logiczne i realistyczne (...). Została osiągnięta równowaga pomiędzy ochroną istniejącej zabudowy a nowoprojektowaną (...), projekt prezentuje kilka nowatorskich rozwiązań kładąc nacisk na lokalizację szeroko rozumianych usług w centrum miasta oraz obszarów zabudowy rezydencjonalnej na obrzeżach, zapewniając również dobrze rozwiązaną sieć połączeń pieszych i drogowych. Zaproponowane w projekcie podejście, jest oparte na tradycyjnym modelu europejskiego miasta z wyznaczonym rynkiem i nawiązuje do sposobu, w jaki w połowie ostatniego stulecia powstało centrum Akureyri. Podejście autorów odpowiada wyobrażeniom mieszkańców i założeniom organizatorów konkursu. Przestrzeń miejska zyskała ciągłość, a krajobraz miejski jedność. Precyzyjnie przygotowany projekt zapewnia solidną podstawę i przestrzeń do podjęcia dalszych działań mających na celu realizację nowych projektów i pomysłów w obrębie poszczególnych jednostek przestrzennych.”

INFORMACJA O AUTORACH
Karolina Skalska - architekt; absolwentka Wydziału Architektury Politechniki Poznańskiej i Wydziału Biologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Ewa Wielińska - geograf, urbanista; absolwentka Wydziału Nauk Geograficznych i Geologicznych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Magdalena Kalinowska - planista, urbanista; absolwentka Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Juliusz Dudniczek - architekt; absolwent Wydziału Architektury Politechniki Poznańskiej

  • Typ
    użyteczności publicznej
  • Lokalizacja
    Akureyri, Islandia
  • Status

    koncepcja urbanistyczna konkurs międzynarodowy
    II miejsce

  • Inwestor
    -
  • Data
    2004-2005
  • Dane

    Pow. objęta projektem: 98 ha

  • Zespół projekowy

    Karolina Skalska
    Ewa Wielińska
    Magdalena Kalinowska
    Juliusz Dudniczek

Przewiń do góry strony